فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری

چکیده آلودگی هوا به عنوان یکی از چالش‌های اساسی در حوزه‌ی محیط زیست شناخته شده است. این مطالعه تأثیر تایر وسایل نقلیه بر آلودگی هوا و روش‌های کاهش آن را بررسی می‌کند. قسمت بزرگی از انرژی تولید شده توسط موتور خودرو از طریق مقاومت غلتشی تایرها تلف می‌شود. در نتیجه کاهش مقاومت غلتشی تایرها باعث کاهش مصرف سوخت و به تبع آن کاهش آلودگی هوا می‌شود. برای کاهش مقاومت غلتشی تایرها، تغییر فرمولاسیون آمیزه‌های سازنده‌ی رویه‌ی تایر می‌تواند مؤثر باشد. یک روش مطرح برای تغییر فرمولاسیون آمیزه‌ها، افزودن نانوذرات به عنوان پرکننده است. در این پژوهش، تأثیر افزودن مقادیر مختلف نانوسیلیکا به فرمولاسیون آمیزه‌ی رویه‌ی تایر بر مقاومت غلتشی تایرها که عامل اصلی اتلاف انرژی جنبشی خودروها است، مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که افزودن نانوسیلیکا منجر به افزایش مقاومت غلتشی تایرها می‌شود. همچنین، تأثیر ضخامت تایر بر عمر آن و مقاومت غلتشی آن مورد بررسی قرار گرفته است، که نشان می‌دهد مقاومت غلتشی با گذر زمان افزایش می‌یابد. همچنین، تغییرات لازم در شرایط فرآیند تولید و تأثیر آن بر خواص مکانیکی و کارایی مواد تولیدی نیز مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بررسی رئولوژیکی نشان می‌دهد که افزودن نانوسیلیکا منجر به افزایش گرانروی شده است. همچنین، بررسی خواص مکانیکی نشان می‌دهد که مدول‌های صد درصد و سیصد درصد مواد با افزایش نانوسیلیکا افزایش می‌یابد.

چکیده ایستگاه‌های آتش نشانی با توجه به اهمیت روز افزون به ارائه خدمات ایمنی و تمهیدات پیشگیری و مقابله با حوادث آتش‌سوزی و مدیریت بحران در شهرها از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند. بدون شک خدمات‌رسانی به موقع ایستگاه‌های آتش‌نشانی بیش از هر چیز ضمن لزوم استقرار آنها در مکان‌های مناسب محیط‌های شهری، نیازمند داشتن توانمندی‌ها و تجهیزات لازم برای پاسخ‌گویی به نیازمندی شهروندان می‌باشد. تهران بزرگ با جمعیت بیش از هشت میلیون نفر به عنوان بزرگ ترین شهر کشور، به علت گسترش موازی و نیز افزایش جمعیت، زمینه های ایجاد حریق را در سطح شهر افزایش داده است. پژوهش حاضر از این جهت حائز اهمیت است که مخاطب آن کلیه مدیران، فرماندهان آتش‌نشانی می‌باشد و میتواند جهت بررسی سیستمهای مدیریتی و فرماندهی سوانح بکار گرفته شود. روش تحقیق در این پژوهش، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی انتخاب شده است، که شاخص‌ها دوبه‌دو با یکدیگر مقایسه و امتیازدهی شده و ارجحیت بین انها تعیین می‌شود. بر اساس تحلیلهای صورت گرفته در این پژوهش نیروهای عملیاتی مستقر در ایستگاه‌های آتش‌نشانی و خودروهای عملیاتی متناسب با ظرفیت منطقه نمی‌باشد و تجهیزات اطفایی این ایستگاه‌ها تکافوی منطقه در هنگام آتش‌سوزیهای پس از زلزله نخواهد بود و این یکی از نکات منفی منطقه مطالعاتی است که در هنگام زلزله مهار آتش‌سوزی تقریبا امری ناممکن بوده و با بحران جدی مواجه خواهیم بود.

چکیده لازمه کاهش تولید از مبدأ پسماند شهری افزایش مشارکت شهروندان است. روش آموزش شهروندان بایستی فراگیر باشد و دارای ضریب نفوذ بالا در سطح جامعه و همچنین صرفه اقتصادی باشد. روش‌های آموزش از دور به‌عنوان یکی از روش‌های آموزش شهروندی می‌تواند به‌منظور ترویج فرهنگ کاهش از مبدأ پسماند توسط شهرداری‌ها موردتوجه قرار گیرند. در این مطالعه سعی بر آن است تا مناسب‌ترین و کارآمدترین روش آموزشی از راه دور جهت استفاده شهرداری تهران انتخاب شود. در این راستا، از مدل مفهومی خان به همراه تحلیل سلسله مراتبی فازی استفاده‌شده است. در این مطالعه از 100 پرسشنامه مقایسات زوجی که از سطح منطقه 16 شهرداری تهران به‌صورت تصادفی جمع‌آوری‌شده، استفاده‌شده است. نتایج مدل ارجحیت بندی استفاده و توسعه اپلیکیشن های آموزشی موبایل را ارجح‌ترین گزینه نشان می‌دهند. بر اساس مصاحبه‌های انجام‌شده از شهروندان منطقه 16 شهرداری تهران، نقاط قوت و دلایل انتخاب این گزینه تشریح شده است. برای مقایسه بین انواع روش‌های آموزش از دور 25 معیار در 8 دسته‌بندی پیشنهادی در قالب مدل مفهومی خان استفاده‌شده که توانست مفاهیم و مبنای یک سیستم آموزش از دور استاندارد و موفق را در مدل تصمیم‌گیری فازی ادغام کند.

چکیده در سال‌های اخیر، تحقیقات در خصوص استفاده گسترده از پلیمر‌های زیست تخریب پذیر، از جمله سدیم آلژینات (SA)، در حذف آلاینده‌های منابع آبی، رشد محسوسی نشان داده است. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی کارایی هیدروژل‌های SA کراس لینک شده با کلرید فریک، بر بهینه سازی حذف نیکل از محلول‌های آبی، متاثر از فاکتورهای مختلف (غلظت اولیه نیکل، pH محلول، میزان جاذب و زمان تماس)، با استفاده از روش سطح پاسخ (مدل باکس-بنکن)، انجام گرفت. بر اساس نتایج آنالیز‌های FTIR و SEM، هیدروژل‌های فعال شده SA دارای گروه‌های عامل هیدروکسیل و کربوکسیل بوده و مورفولوژی سطح آن‌ها به صورت غیر مسطح و برجسته بود. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، حداقل و حداکثر حذف نیکل در شرایط مختلف آزمایش به‌ترتیب 39/53 و 43/85 درصد بود، که با افزایش غلظت اولیه نیکل، حذف نیکل روند کاهشی داشت، در حالی که با افزایش مقادیر متغیرهای زمان تماس، pH محلول و میزان سطوح جاذب کاربردی، حذف نیکل روند افزایشی را نشان داد. ارزیابی برازش داده‌های حاصل از حذف نیکل با مدل باکس-بنکن در حضور SA، نشان از پیش‌بینی دقیق این مدل در بهینه‌سازی حذف نیکل از محلول‌های آبی داشت. به طور کلی، نتایج مطالعه حاضر نشان داد، SA توانایی مناسبی از حذف نیکل در محلول‌های آبی را دارا می‌باشد، هرچند که در مطالعات آتی، بررسی، مقایسه و تلفیق سایر روش‌های فعال‌سازی از جمله فعال‌سازی فیزیکی (ترکیب با مواد غیرآلی) و شیمیایی ( پیوندزنی سطحی) بر پلیمر SA، می‌تواند در بهبود کارایی راندمان حذف عناصر سنگین توسط این پلیمر، موثر باشد.

چکیده مکان‌یابی واحدهای خدمات شهر مانند ایستگاه‌های آتش‌نشانی در مناطق شهری همواره یکی از موضوعات شهرداری‌ها است که بایستی با دقت زیادی بررسی و تعیین شوند. اثرپذیری کیفیت خدمات و کارآمدی ایستگاه‌های آتش‌نشانی به جانمایی مناسب آن‌ها بسیار وابسته است. ازاین‌رو،‌ در این مطالعه سعی بر آن است تا با بررسی اطلاعات مکانی در ناحیه 2 منطقه 16 شهرداری تهران (محله نازی‌آباد) به تعیین مکان مناسب برای استفاده جهت استقرار ایستگاه آتش‌نشانی پرداخته شود. برای این منظور 8 شاخص اثرگذار بر مکان‌یابی ایستگاه تعیین شدند. از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی به‌منظور ارجحیت بندی آن‌ها و تعیین وزن اثر آن‌ها استفاده شد. سپس نقشه‌ها و اطلاعات مکانی هر یک از شاخص‌ها برای منطقه موردمطالعه با استفاده GIS تهیه و موردبحث قرار گرفت. درنهایت با تلفیق نقشه‌ها مکان‌های مناسب برای تأسیس ایستگاه آتش‌نشانی با حداکثر کارآمدی مشخص شد. طبق نتایج، نوار جنوبی و قسمتی از ناحیه شمالی محدوده موردبررسی برای ایجاد ایستگاه آتش‌نشانی کاملاً مناسب است. ضلع شمال غربی و غرب ناحیه با توجه به نوع کاربری آن امکان احداث ایستگاه آتش‌نشانی وجود ندارد. همچنین ضلع شرقی و شمالی شرقی نیز وضعیت مشابه ای را دارد.

چکیده ریسک محیط‌زیستی زنجیره تأمین در صنعت برق با توجه به شاخص‌های متعدد و گستردگی این صنعت از اهمیت بالایی برخوردار است. گستردگی زنجیره تأمین و میزان سوخت‌های فسیلی مصرف در این صنعت اهمیت مطالعات مبتنی بر پایداری و سازگار با محیط‌زیست را افزایش می‌دهد. درنتیجه، شناخت مناسب و ارجحیت بندی معیارهای اثرگذار بر زنجیره تأمین سبز کمک زیادی به برنامه ریزان و متصدیان صنعت برق به‌منظور کاهش ریسک محیط‌زیستی خواهد کرد. در این مطالعه سعی بر آن است تا ریسک زنجیره تأمین پایدار محیط‌زیستی با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی فازی (روش چنگ) در صنعت نیروگاه برق ایران ارزیابی و بررسی شود. در این راستا 19 شاخص بر اساس مصاحبه و مرور مطالعات گذشته شناسایی و جمع‌آوری و پیشنهاد شدند. با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی در فضای فازی و نظرات 10 خبره صنعتی و دانشگاهی معیارها دوبه‌دو مقایسه و درنهایت ارجحیت بندی شدند. است اصلاح قیمت حامل‌های انرژی از دیدگاه متخصصان بیشترین تأثیر و استفاده از برج‌ها و دکل‌های با ارتفاع بیشتر کمترین تأثیر را بر ریسک زنجیره تأمین پایدار محیط‌زیستی در صنعت نیروگاه برق ایران خواهد داشت.