فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری

چکیده در این تحقیق به تحلیل دیدگاه‌های فنی کارشناسان و مدیریت پروژه‌های عمرانی در شهرداری تهران پیرامون ارزیابی وضعیت ریسک حوادث کاری در مراحل توسعه، ساخت و نیز مرحله بهره‌برداری از پروژه‌های عمرانی، با کاربرد رویکرد تحلیلی FMEA در دو بعد فازی و غیرفازی (کریسپ) پرداخته شود. به منظور دقت بخشیدن به بررسی حوادث شغلی در صنایع ساختمانی، دوازده شاخص در مرحله ساخت و شش شاخص در مرحله بهره‌برداری، مورد ارزیابی دقیق و اندازه‌گیری قرار گرفتند.خطرات ناشی از ریزش ساختمان‌های مجاور بر کارگران، ریزش ساختمان در پروژه‌های تخریبی و بازسازی که عمدتاً مربوط به عملیات تخریب غیراستاندارد می‌باشد و همچنین سقوط اشخاص ناشی از عملیات جوشکاری و افتادن از داربست‌ها، بالابرها و جرثقیل‌ها، به عنوان خطرناک‌ترین و پرحادثه‌ترین حوادث شغلی در صنعت ساختمان این منطقه شناسایی شدند. لذا ضرورت دارد تا اقدامات ویژه‌ای برای مدیریت و کاهش خسارات ناشی از این چهار حادثه کلیدی صورت پذیرد. بر اساس یافته‌های تحلیلی حاصل از این مدل، میانگین ریسک حوادث شغلی در صنعت ساختمان در مرحله ساخت به عدد ۳۴۶ و در مرحله بهره‌برداری به عدد ۹۷ رسید. ارزش‌های معادل فازی برای اولویت‌بندی ریسک در مراحل ساخت و بهره‌برداری به طور میانگین، به ترتیب، اعداد ۳۵۵ و ۱۲۹ را نشان داد. پیرو اجرای پیشنهادات اصلاحی، ارزش‌های ریسک به دست آمده برای مرحله ساخت در حالت غیرفازی به عدد ۲۴۷ و در حالت فازی به ۲۵۵ تقلیل یافت، در حالی که برای مرحله بهره‌برداری در حالت غیرفازی به ۵۸ و در حالت فازی به ۸۴ کاهش یافت.

چکیده ایستگاه‌های آتش نشانی با توجه به اهمیت روز افزون به ارائه خدمات ایمنی و تمهیدات پیشگیری و مقابله با حوادث آتش‌سوزی و مدیریت بحران در شهرها از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند. بدون شک خدمات‌رسانی به موقع ایستگاه‌های آتش‌نشانی بیش از هر چیز ضمن لزوم استقرار آنها در مکان‌های مناسب محیط‌های شهری، نیازمند داشتن توانمندی‌ها و تجهیزات لازم برای پاسخ‌گویی به نیازمندی شهروندان می‌باشد. تهران بزرگ با جمعیت بیش از هشت میلیون نفر به عنوان بزرگ ترین شهر کشور، به علت گسترش موازی و نیز افزایش جمعیت، زمینه های ایجاد حریق را در سطح شهر افزایش داده است. پژوهش حاضر از این جهت حائز اهمیت است که مخاطب آن کلیه مدیران، فرماندهان آتش‌نشانی می‌باشد و میتواند جهت بررسی سیستمهای مدیریتی و فرماندهی سوانح بکار گرفته شود. روش تحقیق در این پژوهش، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی انتخاب شده است، که شاخص‌ها دوبه‌دو با یکدیگر مقایسه و امتیازدهی شده و ارجحیت بین انها تعیین می‌شود. بر اساس تحلیلهای صورت گرفته در این پژوهش نیروهای عملیاتی مستقر در ایستگاه‌های آتش‌نشانی و خودروهای عملیاتی متناسب با ظرفیت منطقه نمی‌باشد و تجهیزات اطفایی این ایستگاه‌ها تکافوی منطقه در هنگام آتش‌سوزیهای پس از زلزله نخواهد بود و این یکی از نکات منفی منطقه مطالعاتی است که در هنگام زلزله مهار آتش‌سوزی تقریبا امری ناممکن بوده و با بحران جدی مواجه خواهیم بود.

چکیده در این مقاله به بررسی چالش‌های ایمنی بازار بزرگ تهران و ارائه پیشنهاد‌های و تمهیدات لازم در این خصوص پرداخته‌شده است. روش تحقیق در ردیف تحقیقات توصیفی – تحلیلی و از حیث هدف، این پژوهش کاربردی- توسعه‌ای می‌باشد. برای وزن دهی به شاخص‌های موردبررسی و مطالعه در پژوهش از مدل تحلیلی شبکه (ANP) استفاده گردید. بر مبنای جدول مقیاس‌های کلامی و عددی مبتنی بر روش ساعتی، مقایسه زوجی بین معیارها و شاخص‌ها بر اساس اهمیت و ارجحیت انجام و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Super-Decision استخراج و تحلیل شد. معیارهای استخراج‌شده با نظرسنجی از خبرگان و با تکمیل پرسشنامه انجام شد که شامل 14 معیار اصلی و مجموعاً 45 زیر معیار است. طبق نتایج به‌دست‌آمده معیار مشکلات کالبدی، فرسوده بودن ساختمان‌ها، سراها، حجره‌ها و دالان‌ها در رتبه 1 عوامل ایجاد حوادث قرار گرفت و پس‌ازآن وضعیت شبکه نابسامان برق و کمبود تعداد ایستگاه‌های آتش‌نشانی در بازار بیشترین وزن را به خود اختصاص دادند. همچنین، آخرین معیار استخراج‌شده تخلیه و بارگیری ناایمن توسط کارگران و کارفرمایان است که نسبت به سایر شاخص‌ها وضعیت بهتری را به دست آورد. در انتها پیشنهادهایی جهت بهبود وضعیت ایمنی بازار بزرگ تهران در 3 دسته‌کوتاه، میان و بلندمدت ارائه‌شده است.