فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری

چکیده در این تحقیق به تحلیل دیدگاه‌های فنی کارشناسان و مدیریت پروژه‌های عمرانی در شهرداری تهران پیرامون ارزیابی وضعیت ریسک حوادث کاری در مراحل توسعه، ساخت و نیز مرحله بهره‌برداری از پروژه‌های عمرانی، با کاربرد رویکرد تحلیلی FMEA در دو بعد فازی و غیرفازی (کریسپ) پرداخته شود. به منظور دقت بخشیدن به بررسی حوادث شغلی در صنایع ساختمانی، دوازده شاخص در مرحله ساخت و شش شاخص در مرحله بهره‌برداری، مورد ارزیابی دقیق و اندازه‌گیری قرار گرفتند.خطرات ناشی از ریزش ساختمان‌های مجاور بر کارگران، ریزش ساختمان در پروژه‌های تخریبی و بازسازی که عمدتاً مربوط به عملیات تخریب غیراستاندارد می‌باشد و همچنین سقوط اشخاص ناشی از عملیات جوشکاری و افتادن از داربست‌ها، بالابرها و جرثقیل‌ها، به عنوان خطرناک‌ترین و پرحادثه‌ترین حوادث شغلی در صنعت ساختمان این منطقه شناسایی شدند. لذا ضرورت دارد تا اقدامات ویژه‌ای برای مدیریت و کاهش خسارات ناشی از این چهار حادثه کلیدی صورت پذیرد. بر اساس یافته‌های تحلیلی حاصل از این مدل، میانگین ریسک حوادث شغلی در صنعت ساختمان در مرحله ساخت به عدد ۳۴۶ و در مرحله بهره‌برداری به عدد ۹۷ رسید. ارزش‌های معادل فازی برای اولویت‌بندی ریسک در مراحل ساخت و بهره‌برداری به طور میانگین، به ترتیب، اعداد ۳۵۵ و ۱۲۹ را نشان داد. پیرو اجرای پیشنهادات اصلاحی، ارزش‌های ریسک به دست آمده برای مرحله ساخت در حالت غیرفازی به عدد ۲۴۷ و در حالت فازی به ۲۵۵ تقلیل یافت، در حالی که برای مرحله بهره‌برداری در حالت غیرفازی به ۵۸ و در حالت فازی به ۸۴ کاهش یافت.

چکیده حوادث شغلی در صنعت نفت همواره یکی از دشواری‌ها و مشکلات فازهای مختلف ساخت و راه‌اندازی است. در این مطالعه سعی بر آن است تا ریسک حوادث شغلی صنعت نفت در فاز ساخت دریکی از بزرگ‌ترین میدان‌ها نفتی کشور، میدان نفتی یادآوران در استان خوزستان ارزیابی شود. برای این منظور از مدل FMEA استفاده شد که روشی متداول در ارزیابی ریسک حوادث شغلی است. طبق بازدیدها، مصاحبه‌ها و آمارهای گرفته‌شده تعداد 47 حادثه شغلی در فاز ساخت این میدان نفتی شناسایی و اطلاعات آن جمع‌آوری شد. طبق نتایج به‌دست‌آمده، مقدار عدد اولویت ریسک به‌صورت میانگین برابر با مقدار ۲۱۲ به دست آمد. همچنین، بر اساس نوع حوادثی که دسته‌بندی شد چندین اقدام اصلاحی نیز پیشنهاد شد که انتظار می‌رود بر اساس این اقدامات درنهایت عدد اول بعد از اقدامات اصلاحی 133.2 حاصل‌ شد که درنتیجه آن مقدار کاهش معادل 37 درصد عدد اولویت ریسک مشاهده شد. بااینکه تغییرات انجام‌شده تغییراتی از نوع اقدامات کم‌هزینه ولی مداوم و دوره‌ای و کار آمده است می‌توان اثر مثبت اصلاحات را در این منطقه نفتی مشاهده نمود.