روند پرشتاب توسعه شهری و افزایش نیاز به پروژههای عمرانی در کلانشهرهای کشور، ضرورت توجه به پایداری زیستمحیطی در طراحی و اجرای این پروژهها را دوچندان کرده است. در این میان، فناوریهای نوین ژئوتکنیکی بهعنوان ابزارهایی کارآمد در ارتقای عملکرد زیستمحیطی پروژههای عمرانی مطرح شدهاند. هدف این پژوهش، ارزیابی تأثیر بهکارگیری فناوریهای نوین ژئوتکنیکی در بهبود شاخصهای پایداری زیستمحیطی پروژههای عمرانی شهر تهران است. این مطالعه با رویکردی ترکیبی و از طریق تحلیل کیفی و کمی انجام شده است. در مرحله نخست، با مرور نظاممند ادبیات، فناوریهای نوین و شاخصهای کلیدی پایداری شناسایی گردید. سپس سه پروژه شاخص در تهران بهعنوان مطالعه موردی انتخاب شد. دادههای کیفی از طریق ۲۰ مصاحبه نیمهساختاریافته با ذینفعان کلیدی گردآوری و با روش تحلیل مضمون در نرمافزار MAXQDA تحلیل گردید. دادههای کمی نیز از مستندات فنی پروژهها استخراج و با آمار توصیفی تحلیل شد. یافتهها نشان میدهد که بهکارگیری این فناوریها موجب بهبود قابل توجه کیفیت خاک و آبهای زیرزمینی، کاهش مصرف انرژی و منابع، و افزایش استفاده از مصالح بازیافتی شده است. بهبود نفوذپذیری خاک تا ۷۵ درصد و کاهش غلظت نیترات آب تا ۵۵ درصد در پروژههای موردی ثبت شد. در عین حال، چالشهایی همچون هزینههای بالا، کمبود دانش فنی و نبود استانداردهای بومی شناسایی گردید. این نتایج بر ضرورت تدوین سیاستهای حمایتی، ارتقای ظرفیت فنی و توسعه استانداردهای بومی برای تسهیل گذار به زیرساختهای پایدار شهری تأکید دارد.
4-Li Y, Zhao X, Liu C, Zhang Z. Applications of digital technologies in promoting sustainable construction practices: a literature review. Sustainability. 2025; 17(2): 487. https://doi.org/10.3390/su17020487
5-Yang Z, Zhu C, Zhu Y, Li X. Blockchain technology in building environmental sustainability: a systematic literature review and future perspectives. Building and Environment. 2023; 245:110970.https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2023.110970.
6-Wu P, Lyu Y, Ali N. Sustainability in geotechnical engineering: a bibliometric analysis. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences. 2024;14(12). http://dx.doi.org/10.6007/IJARBSS/v14-i12/24079
7-Vieira CS. Sustainability in geotechnics through the use of environmentally friendly materials. Sustainability. 2022;14(3):1155. https://doi.org/10.3390/su14031155
8-Palmeira EM, Araújo GLS, Santos ECG. Sustainable solutions with geosynthetics and alternative construction materials: a review. Sustainability. 2021; 13: 12756. https://doi.org/10.3390/su132212756.
9-Vianna VF, Fleury MP, Menezes GB, Coelho AT, Bueno C, Lins da Silva J, Luz MP. Bioengineering techniques adopted for controlling riverbanks’ superficial erosion of the Simplício Hydroelectric Power Plant, Brazil. Sustainability. 2020;12(19):7886. https://doi.org/10.3390/su12197886
10-Matthes M, May M, Nolet N, Shackelford N. The use of vegetation in hydroelectric reservoir shoreline management: a global review of strategies and applications. Ecological Engineering. 2025; 215: 107603. https://doi.org/10.1016/j.ecoleng.2025.107603
11-Samsami, Z., Jafari, A.J., Delnavaz, M. et al. Environmental impact assessment of southern tehran wastewater treatment plant using life cycle assessment (LCA). Sci Rep: 2025: 15, 294https://doi.org/10.1038/s41598-024-81380-4.
12-Raju R. K, Shweta K. Advances in Geotechnical Engineering: Innovative Techniques for Sustainable Ground Improvement and Risk Mitigation. International Journal of Geological and Geotechnical Engineering. 2024; 10(2): 10–14. https://journalspub.com/journal/ijgge/
13-Yamini N. Deshvena, Sushmita M. Deshpande. Geotechnical and Geological Engineering: Interdisciplinary Approaches to Sustainable Infrastructure. International Journal of Geological and Geotechnical Engineering. 2024; 10(2): 1–9.https://journalspub.com/publication/ijgge/article=13833/
14-Antonio J. Sánchez-Garrido, Ignacio J. Navarro, Víctor Yepes. Evaluating the sustainability of soil improvement techniques in foundation substructures. Journal of Cleaner Production. 2022; 351: 131463.https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.131463.
16-Ouhadi, V. R., Qarelou, Z., Naderi, F. Impact of pH Variations of Kaolinite upon Some of its Geotechnical and Geo- Environmental Properties. Journal of Civil and Environmental Engineering, 2021; 51(104): 11-17. doi: https://doi.org/10.22034/jcee.2019.9093.
17-Naeimi, M., Haddad, A., Dehestani, H., Zandifar, S. Assessing the Impacts of Landfills on Environment using Geotechnical Factors, Case study: Landfill of Quchan. Journal of Natural Environmental Hazards, 2021; 10(30): 151-166. https://doi.org/10.22111/jneh.2021.35483.1694.
18-Zamanian, M.; Hassanvandian, M.; Noorzad, A. Stabilizing rammed earth walls as a sustainable construction method with eco-friendly material: a case study. Journal of Structural and Construction Engineering. 2022; 9(10): 122-135https://doi.org/10.22065/jsce.2022.304317.2569.
19-Ouhadi, V.; Amiri, M.; Goodarzi, A. The Special Potential of Nano-Clays for Heavy Metal Contaminant Retention in Geo-Environmental Projects. Journal of Civil and Surveying Engineering. 2012; 45(6): 631-642.https://jcse.ut.ac.ir/article_24919.html?lang=fa.
