فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری

چکیده باتوجه ‌به سه معضل مهم انرژی، کمبود مواد اولیه، و پسماند، توسعه مصالح ساختمانی سازگار با محیط زیست جزوء برنامه های توسعه ای حوزه مهندسی عمران می باشد. این مطالعه به بررسی استفاده از ضایعات صنعتی و کشاورزی در توسعه بلوک‌های رسی پایدار از طریق فناوری ژئوپلیمریزاسیون فعال‌شده با سیلیکات سدیم سنتز شده می‌پردازد. خاک رس کائولینیت به عنوان ماتریس اولیه استفاده شد و با خاکستر بادی صنعتی، خاکستر پوسته برنج و ماسه های طبیعی جهت سنتز افزودنی سیلیکات سدیم تکمیل شد. فعال‌کننده قلیایی از طریق فرآیند انحلال بهینه‌شده با هیدروکسید سدیم از ماسه سیلیسی سنتز شد و نسبت مولی SiO₂/Na₂O برابر با 5/1 و نسبت H₂O/Na₂O برابر با 10 به دست آمد. نمونه‌ها تحت شرایط مختلف عمل‌آوری و غلظت‌های مختلف سیلیکات سدیم سنتزی در بلوک های رسی با درصدهای مختلف ضایعات (5/0، 1، و 5/1 درصد) آزمایش شدند. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهند که: (1) مقاومت فشاری با 30 سی‌سی فعال‌کننده قلیایی در عمل‌آوری 150 درجه سانتیگراد 21 تا 24 درصد افزایش یافت. (2) جایگزینی بهینه 1٪ خاکستر پوسته برنج، حداکثر مقاومت (81/1 مگاپاسکال) را به همراه داشت که از خاکستر بادی بهتر عمل می‌کرد؛ (3) عمل‌آوری طولانی‌تر به دلیل ژئوپلیمریزاسیون کامل، مقاومت را 18 تا 30 درصد در نمونه‌های 7 روزه افزایش داد؛ (4) فعال‌کننده مشتق‌شده از ماسه سیلیس از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه بود. نتایج تأیید می‌کند که ژئوپلیمرهای مشتق‌شده از ضایعات، انرژی مصرفی را کاهش می‌دهند و در عین حال، محصولات جانبی صنعتی/کشاورزی را به کار می‌گیرند و مسیری مقیاس‌پذیر برای ساخت‌وساز سازگار با محیط زیست ارائه می‌دهند.

چکیده بازدارنده خوردگی یک روش آسان و اقتصادی جهت کنترل خوردگی فلزات در محیط‌های اسیدی می‌باشد. در این راستا بازدارنده‌های خوردگی سبز بر پایه اسانس گیاهان به عنوان یک جایگزین مناسب بازدارنده‌های خوردگی سنتزی رایج که عمدتا دوستدار محیط زیست نمی‌باشند، مورد توجه فراوان قرار گرفته است. حضور ترکیبات فعال در اسانس اکالیپتوس آن را به یک منبعی از بازدارنده‌های سبز در کنترل خوردگی فولاد تبدیل کرده است. در این مطالعه عملکرد بازدارندگی اسانس برگ درخت اسانس اکالیپتوس توسط روش‌های اسانس گیری با بخار و آزمون‌های الکتروشیمیایی و روش‌های تحلیل سطحی مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین اسانس برگ گیاه اکالیپتوس به عنوان بازدارنده سبز در محیط خورنده اسید سولفوریک و اسید کلریدریک، استفاده شده تا میزان کاهش خوردگی فلز در این محیط بررسی گردد. جهت دستیابی به بهترین نتیجه، نمونه اسانس تهیه و توسط دستگاه GC-Mass آنالیز شد تا ترکیبات موجود در گیاه اکالیپتوس، مورد بررسی قرار گیرد. اثر بازدارنگی خوردگی فولاد توسط اسانس‌ با استفاده از روش‌های اندازه‌گیری وزن، طیف‌سنجی امپدانس الکتروشیمیایی و ایزوترم‌های جذب مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از فلز غوطه‌ور‌شده در محلول اسید با غلظت‌های مختلف، در شرایط عدم حضور بازدارنده مقایسه شد. نتایج آزمایش‌ها نشان داد که این ماده عملکرد خوبی به‌عنوان بازدارنده داشته و درصد بازدارندگی روی خوردگی فولاد با افزایش غلظت افزایش خواهد یافت. جذب اسانس اکالیپتوس روی فولاد از ایزوترم جذب تبعیت کرده و مقدار انرژی آزاد جذب نشان از جذب خودبه‌خودی این ماده با غالب بودن جذب شیمیایی روی سطح را دارد.