فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری
فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

تحلیل عاملی اکتشافی علل وقوع آتش سوزی و حوادث شهری ‏ ( مطالعه موردی : کلانشهر مشهد )‏

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسن سلمانی بیدسکان 1
احمد گائینی 2
حسین اقبالی 3

1 گروه مهندسی صنایع،دانشگاه ایوان کی،ایوان کی، ایران

2 استادیار گروه ریاضی کاربردی،دانشگاه امام حسین،تهران، ایران

3 گروه مهندسی صنایع،دانشگاه ایوان کی، ایوان کی ، ایران

10.48306/juem.2025.544896.1096
چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی منشا و علل پنهان مؤثر بر وقوع آتش‌سوزی و حوادث در کلانشهر مشهد انجام شده است. تحقیق حاضر از نوع توصیفی- ‏تحلیلی است که با روش تحلیل عاملی اکتشافی‎ ‎انجام شده است. در این تحقیق از داده های آماری ثبت شده حریق و حوادث سازمان آتش‌نشانی شهر مشهد طی ‏سالهای 1395 الی 1403 استفاده شد. داده های مربوط به علل و منشا وقوع آتش سوزی در 25 مولفه مختلف و داده های مربوط به حوادث شهری‎ ‎در 21 مولفه ‏دسته بندی‎ ‎گردیدند. کفایت نمونه و مناسب‌بودن ماتریس همبستگی در بخش آتش سوزی با‎ KMO=0.888 ‎و آزمون بارتلت‎ χ²(300)=2314.183, p<0.001 ‎تأیید گردید ‏ و در بخش حوادث شهری (غیر از آتش سوزی ) با‎ KMO=0.816 ‎و آزمون بارتلت‎ χ²(210)=1000.476 , p<0.001 ‎‏ نیز مورد تائید قرار گرفت‎.‎‏
تحلیل عاملی اکتشافی، پنج عامل اصلی برای دسته آتش‌سوزی ها شناسایی کرد که در مجموع 70.75% از واریانس را تبیین می‌کنند. عوامل اصلی شامل ‏گرمای اجزای شبکه توزیع برق و مشکلات الکتریکی وسائل برقی(46.96%)، بی احتیاطی و رفتارهای پرخطر انسانی (8.13%) ، اشتعال مایعات و گازهای قابل ‏اشتعال(5.97%) و فعالیت های روزانه پرریسک(5.07%) بودند. ‏
در دسته حوادث شهری(امداد و نجات) نیز پنج عامل شناسایی شد که در مجموع 74.14% واریانس را پوشش می‌دادند . عوامل اصلی شامل محبوس شدن ‏در فضاهای بسته، آسانسور و گیرکردن اعضای بدن(39.412%)، مخاطرات سازه‌ای، آوار ساختمان و سقوط‌‏‎ ‎های غیرمستقیم (14.658%) ، حوادث آب‌گرفتگی و ‏اتفاقات زیرساخت آب/فاضلاب (8.838%) و حوادث گاز شهری و مسمومیت‌های تنفسی (6.074%) بودند‎.‎

کلیدواژه‌ها

آتش سوزی
حوادث
تحلیل عاملی اکتشافی
ایمنی شهری
مشهد
فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 14 دی 1404

  • تاریخ دریافت 12 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 18 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 09 دی 1404
  • تاریخ اولین انتشار 14 دی 1404
  • تاریخ انتشار 14 دی 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما