فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری
فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

تبیین مولفه های برنامه درسی مدیریت پسماند شهری با استفاده از سنتز پژوهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مریم حیدری 1
اسماعیل صالحی 2
احمد نوحه گر 3
رضوان حکیم زاده 4
علیرضا بازارگان 5

1 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران تهران ایران

2 استاد دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

4 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

5 استادیار دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

10.48306/juem.2025.552820.1117
چکیده
با توجه به بحران جهانی پسماند و نقش آموزش در ارتقای رفتارهای پایدار شهری، شناسایی و تبیین مؤلفه‌های برنامه درسی مدیریت پسماند شهری امری ضروری به نظر می‌رسد. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مؤلفه‌های برنامه درسی مدیریت پسماند شهری انجام شد این مطالعه در زمره تحقیقات کیفی از نوع سنتزپژوهی (فرا‌ترکیب) قرار می‌گیرد. رویکرد اصلی پژوهش مبتنی بر الگوی تحلیل محتوای استقرایی و چارچوب هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو بود. جامعه پژوهش شامل کلیه مطالعات داخلی و خارجی در بازه زمانی 1995 تا 2025 بود که از طریق پایگاه‌های معتبری همچون اس آی دی، مگ‌ایران، سیویلیکا، پروکوئست، اریک، سیج، الزویر و گوگل اسکالر بازیابی شدند. پس از غربال‌گری و ارزیابی کیفیت مقالات با استفاده از شاخصCASP، در نهایت 48 مطالعه با کیفیت مطلوب برای تحلیل انتخاب گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که برنامه درسی مدیریت پسماند شهری بر چهار لایه اصلی استوار است: لایه بیرونی (سیاست و فرهنگ) شامل هماهنگی با قوانین، مقررات و فرهنگ عمومی؛ لایه ساختاری (مدیریت و فناوری) با تأکید بر زیرساخت‌ها، مدیریت منابع و فناوری‌های نوین؛ لایه تربیتی (یادگیری و توانمندسازی) که بر آموزش مهارت‌های عملی، مشارکت اجتماعی و ارتقای مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان متمرکز است؛ و لایه هسته‌ای (دانش تخصصی و نوآوری) که به فرآیندهای تخصصی، مدیریت پسماندهای خاص و نوآوری‌های مبتنی بر اقتصاد چرخشی می‌پردازد. نتایج این مطالعه علاوه بر ارائه مدلی لایه‌ای برای طراحی برنامه درسی مدیریت پسماند، چارچوبی عملیاتی برای پیاده‌سازی در مدارس و محیط‌های آموزشی فراهم می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

برنامه درسی
مدیریت پسماند شهری
سنتزپژوهی
آموزش محیط زیست

  • تاریخ دریافت 20 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 18 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 16 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 17 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 01 دی 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما