فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری
فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

ارزیابی تاب‌آوری اجتماعی و سرزندگی فضاهای شهری در مواجهه با بحران‌های محیطی: مورد مطالعه شهر اسکو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فائقه زیردابی اسکویی 1
میرسعید موسوی 2
نسیم نجف قلیپور کلانتری 3
اکبر عبدالله زاده طرف 4

1 گروه طراحی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 گروه شهرسازی واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

3 گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

4 گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

10.48306/juem.2025.535290.1086
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سرزندگی فضاهای شهری در ارتقاء تاب‌آوری اجتماعی با در نظر گرفتن نقش میانجی ادراک و آمادگی نسبت به بحران‌های محیطی در شهر اسکو انجام شده است. با توجه به افزایش تهدیدات زیست‌محیطی و ضرورت تقویت ظرفیت‌های تاب‌آور شهری، در این مطالعه تلاش شده است تا سازوکار اثرگذاری مؤلفه‌های فضایی و اجتماعی بر توان تطبیق‌پذیری جامعه شهری در برابر بحران‌ها بررسی شود. روش تحقیق از نوع کمی و مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل شهروندان بالای ۱۸ سال شهر اسکو و حجم نمونه ۴۰۰ نفر بود که به‌صورت خوشه‌ای انتخاب شدند. برای سنجش اعتبار مدل مفهومی، از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول به‌منظور ارزیابی بار عاملی شاخص‌های هر سازه و از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم برای تأیید ساختار سلسله‌مراتبی متغیرهای اصلی استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته بود که روایی و پایایی آن با شاخص‌های AVE، CR و آلفای کرونباخ تأیید گردید. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که سرزندگی فضاهای شهری اثر مستقیم معناداری بر تاب‌آوری اجتماعی دارد (ضریب مسیر ۰٫۶۸) و از طریق ادراک و آمادگی نسبت به بحران نیز به‌صورت غیرمستقیم بر آن اثر می‌گذارد (ضریب ۰٫۳۴). مجموع اثر کل برابر با ۰٫۹۸ برآورد شد. شاخص‌های برازش مدل CFI، TLI، RMSEA نیز در سطح قابل‌قبولی قرار داشتند. در نهایت، می‌توان نتیجه گرفت که ارتقاء سرزندگی فضاهای شهری می‌تواند از طریق تقویت تجربه اجتماعی، ادراک خطر و انسجام محلی، نقش مؤثری در ایجاد تاب‌آوری اجتماعی پایدار ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

تاب‌آوری اجتماعی
سرزندگی فضاهای شهری
ادراک بحران محیطی
شهر اسکو

  • تاریخ دریافت 26 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 15 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 03 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 04 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 01 دی 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما