فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری
فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

تحلیل تجربی رابطه بین شاخص‌های شهر آموزش‌دهنده و پایداری محیط‌زیستی در چارچوب توسعه‌ی شهر هوشمند (مورد پژوهی: شهر اردبیل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فرید زوارزاده مقدم 1
مصطفی بصیری 2
آرش ثقفی اصل 3

1 گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 گروه شهرسازی و معماری، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران.

3 گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

https://doi.org/10.48306/juem.2025.534387.1084
چکیده
در دهه‌های اخیر، تلفیق مفاهیم شهر آموزش‌دهنده و شهر هوشمند به‌عنوان راهکاری نوین برای دستیابی به پایداری زیست‌محیطی در دستور کار بسیاری از نظام‌های مدیریت شهری قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی تجربی رابطه میان شاخص‌های شهر آموزش‌دهنده و پایداری محیط‌زیستی در چارچوب توسعه شهر هوشمند انجام شده است. روش تحقیق از نوع کمی و کاربردی است. جامعه آماری شامل شهروندان متخصص و مرتبط با موضوع در شهر اردبیل بوده و حجم نمونه با توجه به تعداد گویه‌ها، برابر با ۲۷۳ نفر تعیین گردید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی صوری، همگرا و واگرا و پایایی آن با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS تأیید شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل مسیر نشان داد که شاخص‌های شهر آموزش‌دهنده تأثیر مثبت و معناداری بر توسعه شهر هوشمند و در ادامه بر پایداری محیط‌زیستی دارند. بالاترین ضریب مسیر مربوط به ارتباط بین شهر آموزش‌دهنده و توسعه شهر هوشمند برابر با ۰/۷۸ و بین توسعه شهر هوشمند و پایداری محیط‌زیستی برابر با ۰/۷۳ بود. همچنین شاخص Q² برای متغیرهای درون‌زای مدل بیشتر از صفر گزارش شد که نشان‌دهنده قدرت پیش‌بینی مدل است و عدم وجود هم‌خطی میان متغیرها با مقادیر VIF پایین تأیید گردید. یافته‌ها نشان داد که شاخص‌هایی چون آموزش زیست‌محیطی، یادگیری مادام‌العمر، و حکمرانی داده‌محور بیشترین بارهای عاملی را داشتند. بر اساس این نتایج، تقویت زیرساخت‌های آموزشی، برنامه‌های آگاهی‌بخش محیطی و توسعه خدمات هوشمند در شهر اردبیل می‌تواند به‌صورت معناداری به ارتقاء پایداری محیط‌زیستی کمک کند.

کلیدواژه‌ها

شهر آموزش‌دهنده
پایداری محیط‌زیستی
توسعه شهر هوشمند
یادگیری شهری
اردبیل

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 02 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 12 مرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 12 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما