در دهههای اخیر، بازآفرینی فضاهای شهری با محوریت پیادهمداری بهعنوان راهبردی برای ارتقاء کیفیت زندگی شهری و تقویت پویایی اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است، با این حال درک علمی از سازوکارهای فرهنگی–اجتماعی مؤثر بر این فضاها همچنان با خلأهایی همراه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیرات فرهنگی و اجتماعی پیادهراه تربیت تبریز، با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی با رویکرد کمّی بوده و گردآوری دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته در بین ۳۸۴ نفر از کاربران پیادهراه، با روش نمونهگیری تصادفی ساده انجام گرفت. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار AMOS صورت پذیرفت. پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ تمامی متغیرها بالاتر از ۰٫۷ تأیید شد و مقادیر AVE نیز نشانگر روایی همگرای مناسب مدل اندازهگیری بود. تحلیل بارهای عاملی نشان داد تمامی گویهها دارای بار عاملی قابل قبول (بیش از ۰٫۶۹) هستند. در مدل ساختاری، متغیرهای هویت فرهنگی، امنیت اجتماعی و سرزندگی فرهنگی تأثیر مثبت و معناداری بر تعاملات اجتماعی داشتند (بهترتیب با ضرایب ۰٫۵۹، ۰٫۴۶ و ۰٫۵۲). همچنین، تعاملات اجتماعی بهعنوان متغیر میانجی، اثر مستقیمی بر کیفیت فضای اجتماعی با ضریب ۰٫۶۷ داشت. ضرایب تعیین بهترتیب برای تعاملات اجتماعی و کیفیت فضای اجتماعی برابر با ۰٫۶۴ و ۰٫۵۴ محاسبه شد. یافتهها نشان میدهد که کیفیت فضای پیادهراه تربیت وابسته به پویاییهای فرهنگی و اجتماعی بوده و بازتعریف آن بهمثابه یک فضای کنشپذیر انسانی، میتواند مسیر ارتقاء تجربه زیسته شهری را هموار سازد.
1-Zeynali Azim, A., Babazadeh Oskouei, S., Noorizadeh, Z. Measuring satisfaction of sidewalk services as an urban space with the help of factor analysis methods and structural equations (case study: Valiasr sidewalk in Tabriz). Journal of Urban Sustainable Development, 2022; 3(7): 99-119. https://doi.org/10.22034/usd.2022.700745.
2-Quijada-Alarcón, J., Rodríguez-Rodríguez, R., Icaza, A., González-Cancelas, N., & Bethancourt-Lasso, G. (2024). Social perception of the connectivity and quality of sidewalks in the Metropolitan Area of Panama. Journal of Maps, 20(1). https://doi.org/10.1080/17445647.2024.2349167.
3- Gao, W., Qian, Y., Chen, H., Zhong, Z., Zhou, M., & Aminpour, F. (2022). Assessment of sidewalk walkability: Integrating objective and subjective measures of identical context-based sidewalk features. Sustainable Cities and Society, 87, 104142. https://doi.org/10.1016/j.scs.2022.104142.
4-Heydari Tamrabadi, M., Fasihi, H., Karami, T. Evaluating the Elements of Vitality in Jahānshahr Walkway, Karaj City, Iran. Spatial Planning, 2024; 14(2): 1-30. https://doi.org/10.22108/sppl.2024.138999.1744.
5- Gao, Y., Du, D., & Furuya, N. (2025). Assessment framework of walking satisfaction on sidewalks in commercial districts: Combining built environment and personal attributes (applied in Japan). Frontiers of Architectural Research. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.foar.2025.01.005.
6- Beignejad Heric, A., Valizadeh, R., Panahi, A. A Conceptual Pattern for Ranking Urban Furniture in Pedestrian Pathways of Tabriz from a Socio-Cultural Perspective (Case Study: Ark, Maqsudiyeh, Tarbiat, and Valiasr Pathways). Human Ecology, 2025; 4(10): 836-853https://doi.org/10.22034/el.2025.514731.1076.
7- Abizadeh S. Investigating Pedestrian Criteria to Improve the Quality of Urban Space with Historical-Cultural Focus (Case Study: Esfaris Pedestrian Passage in the Historical Context of Ardebil City). CIAUJ 2023; 8 (1) :139-159. http://dx.doi.org/10.52547/ciauj.8.1.336.
8- Sholeh, M., Zeraati, B. Investigating Effective Factors for Increasing the Sense of Belonging in Urban Pedestrian Walkways (Case Study: Shahid Chamran Pedestrian Walkway, Shiraz). Urban Economics and Planning, 2023; 4(3): 88-107. http://dx.doi.org/10.22034/uep.2023.410333.1391.
9-Jahani Dowlatabad E, Jahani Dowlatabad R. Evaluation of the socio-cultural impacts of pedestrianization in Emamzadeh Hassan Boulevard, Karaj. Social Impact Assessment. 2021;4(1):11–45. http://dx.doi.org/10.22034/sia.2021.0011.
10-Fonseca F, Rodrigues A, Silva H. Pedestrian perceptions of sidewalk paving attributes: Insights from a pilot study in Braga. Infrastructures. 2025;10(4):79. https://doi.org/10.3390/infrastructures10040079.
11- Zhu M, Graham DJ, Zhang N, Wang Z, Sze NN. Influences of weather on pedestrian safety perception at mid-block crossing: A CAVE-based study. Accid Anal Prev. 2025;215:107988https://doi.org/10.1016/j.aap.2025.107988.
12- Todd, V. (2025). Completing sidewalk networks: Benefits and costs. Victoria Transport Policy Institute. https://www.vtpi.org.
13- Chu, L., Ma, K. O. Y., Saugstad, M., Fujii, K., Delaney, M., Eisenberg, Y., Labbé, D., Shanley, J. L., Snyder, D., Thomas, F. P. P., & Froehlich, J. E. (2024). I never realized sidewalks were a big deal": A case study of a community-driven sidewalk accessibility assessment using Project Sidewalk. In Proceedings of the 2024 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI '24), Article 969, 1–18. Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3613904.3642003.
14-Stefanidis RM, Bartzokas-Tsiompras A. Pedestrian accessibility analysis of sidewalk-specific networks: Insights from three Latin American central squares. Sustainability. 2024;16(21):9294. https://doi.org/10.3390/su16219294.
15-Ibrahim, D. (2023). Enhancing the streetscape of sidewalks for sustainability and likeability in shared streets. Green Building & Construction Economics, 4(2), 225–240. https://doi.org/10.37256/gbce.4220232244.
16-Carson JR, Conway TL, Perez LG, Frank LD, Saelens BE, Cain KL, Sallis JF. Neighborhood walkability, neighborhood social health, and self-selection among U.S. adults. Health Place. 2023;82:103036. https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2023.103036.
17- Beignejad Heric, A., Valizadeh, R., Panahi, A. Pedestrian-Oriented Movement Analysis in Terms of the Lack of Air Quality in Tabriz’s Arak Sidewalks. Urban Economics and Planning, 2024; 5(2): 22-40. doi: 10.22034/uep.2024.437117.1456
18- Abou-Senna, H., Radwan, E., & Mohamed, A. (2022). Investigating the correlation between sidewalks and pedestrian safety. Accident; analysis and prevention, 166, 106548. https://doi.org/10.1016/j.aap.2021.106548.
19- Bornafar, M. and mirsabet nazar, S. F. (2024). Facilitating pedestrian circulation within neighborhoods through redesigning the main streets (Case of: Saghari-sazan Neighborhood in Rasht). Urban Strategic Thought, 2(2), 128-139. https://doi.org/10.30479/ust.2024.20851.1165.
20-Maniei, H., Askarizad, R., Pourzakarya, M., & Gruehn, D. (2024). The influence of urban design performance on walkability in cultural heritage sites of Isfahan, Iran. Land, 13(9), 1523. https://doi.org/10.3390/land13091523.
22- Baba-Larios, M. F., Gutiérrez, M., Ramos, R., & Cantillo, V. (2025). Modeling the influence of built environment on pedestrian perceptions in Colombian cities. Transport Policy, 163(C), 358–369. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2025.01.024.
23- Kalantari Khalilabad H, Soltan-Mohamadloo S, Soltan-Mohamadloo N. Impact of pedestrian ways on life in the historical urban contexts: Case study: Tarbiyat Pedestrian in Tabriz. J Iranian Architecture Stud. 2022;5(9):159–74. https://doi.org/10.22059/jias.2022.090159
