فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری
فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

تحلیل و اولویت بندی شاخص های زیست پذیری شهری با تاکید بر رفاه اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

اسمعیل شیعه 1
سینا اقبال 2
حسین وحیدی 3
سید مجید نادری 4

1 استاد، گروه شهرسازی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی کرمان

4 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

https://doi.org/10.48306/juem.2025.525485.1074
چکیده
این پژوهش به تحلیل و اولویت‌بندی شاخص‌های زیست‌پذیری شهری با تأکید بر رفاه اجتماعی پرداخته و چارچوبی جامع برای ارزیابی کیفیت زندگی شهری ارائه می‌دهد. با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی، 46 شاخص زیست‌پذیری در پنج حوزه اصلی شامل امنیت، سلامت، اقتصاد، محیط‌زیست، و فرهنگ بررسی شدند. نتایج نشان داد که امنیت شهری (0.073)، بهداشت عمومی و پیشگیری از بیماری‌ها (0.064)، و دسترسی به اماکن مذهبی (0.065) از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر رفاه اجتماعی هستند. این شاخص‌ها نقش محوری در برآورده کردن نیازهای اساسی شهروندان ایفا کرده و به بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کنند. در مقابل، شاخص‌هایی مانند مدیریت پسماند و بازیافت (0.006) و سیاست‌های حمل‌ونقل پایدار (0.006) در اولویت پایین‌تری قرار دارند، اما در بلندمدت برای توسعه پایدار شهری ضروری‌اند. یافته‌ها همچنین نشان‌دهنده چالش‌های اجرایی مرتبط با ارتقای شاخص‌های با اولویت بالا از جمله محدودیت منابع، ناهماهنگی نهادی، و آگاهی عمومی ناکافی است. با این حال، فرصت‌هایی مانند استفاده از فناوری‌های نوین و مشارکت بخش خصوصی می‌تواند به بهبود شاخص‌های زیست‌پذیری کمک کند. این پژوهش، علاوه بر تأیید ارتباط نزدیک شاخص‌های زیست‌پذیری با رفاه اجتماعی، ابزارهایی عملی برای تدوین سیاست‌های شهری و توسعه پایدار ارائه می‌دهد. نتایج این تحقیق به سیاست‌گذاران شهری کمک می‌کند تا با اتخاذ رویکردی متوازن، نیازهای کوتاه‌مدت و اهداف بلندمدت را به‌طور همزمان دنبال کرده و زیست‌پذیری و عدالت اجتماعی را بهبود بخشند.

کلیدواژه‌ها

زیست‌پذیری شهری
رفاه اجتماعی
تحلیل سلسله مراتبی (AHP)
شاخص‌های امنیت و بهداشت
توسعه پایدار شهری

  • تاریخ دریافت 01 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 26 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 08 مرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 08 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما