فصلنامه علمی مدیریت محیط زیست شهری
فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

تحلیل ساختاری مؤلفه‌های تأثیرگذار بر توسعه زیست‌محیطی شهر هوشمند در شهر تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علی زینالی عظیم 1
عارف منادی 2
فرزاد زربخش 3
محمدامین منادی سفیدان 4

1 پژوهشگر پسا دکترای طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تهران، ایران.

2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی،دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران.

3 گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل ، ایران.

4 گروه زیست، موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی میزان، تبریز، ایران.

https://doi.org/10.48306/juem.2025.528698.1076
چکیده
رشد سریع شهرنشینی و افزایش فشارهای زیست‌محیطی در کلان‌شهرهای ایران، ضرورت حرکت به‌سوی شهرهای هوشمند با رویکرد توسعه پایدار را دوچندان کرده است. کلان‌شهر تبریز به‌عنوان یکی از قطب‌های صنعتی و اقتصادی کشور، در دهه‌های اخیر با چالش‌هایی نظیر آلودگی هوا، ضعف در مدیریت منابع، و ناکارآمدی ساختارهای محیط‌زیستی مواجه بوده است. این پژوهش با هدف تحلیل ساختاری مؤلفه‌های تأثیرگذار بر توسعه زیست‌محیطی شهر هوشمند در تبریز انجام گرفت. روش تحقیق کمی و مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (Smart PLS) بود. جامعه آماری تحقیق شامل خبرگان حوزه شهرسازی، محیط‌زیست، فناوری و مدیریت شهری بود که با استفاده از فرمول کوکران، از جامعه نامحدود تعداد ۲۰۰ نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. داده‌های پژوهش از طریق پرسش‌نامه محقق‌ساخته گردآوری شد و با استفاده از نرم‌افزارهای Smart PLS و SPSS تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه‌های «مدیریت پسماند هوشمند» با ضریب مسیر بتا برابر با ۳۴ صدم، «زیرساخت فناورانه» با ۳۱ صدم، «خدمات دیجیتال شهری» با ۳۰ صدم و «اقتصاد هوشمند» با ۲۶ صدم بیشترین اثر مستقیم را بر توسعه زیست‌محیطی شهر هوشمند دارند. ضریب تعیین مدل نهایی برابر با ۷۱ صدم و شاخص برازش کلی GOF برابر با ۵۰ صدم به‌دست آمد که نشان‌دهنده برازش بسیار مطلوب مدل است. همچنین بیشترین ضریب تعیین برای مؤلفه «خدمات دیجیتال» با مقدار ۷۶ صدم ثبت شد. نتایج این تحقیق بیانگر آن است که تحقق توسعه زیست‌محیطی در تبریز وابسته به تقویت هم‌زمان ظرفیت‌های فناورانه، بهبود نظام مدیریت محیطی، و ارتقای یکپارچگی داده‌محور در سیستم مدیریت شهری است.

کلیدواژه‌ها

توسعه زیست‌محیطی
شهر هوشمند
فناوری
شهر تبریز

  • تاریخ دریافت 16 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 19 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 07 مرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 07 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما