فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

تبیین معیارهای شهر هوشمند به منظور کاهش اثرات بیماریهای واگیردار (مطالعه موردی شهرداری منطقه 16 تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شهرداری

2 دکترای محیط زیست ،منابع طبیعی و محیط زیست،آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات،تهران، ایران

چکیده
با شیوع ویروس کرونا، شهرهای هوشمند با استفاده از انواع مختلف فناوری‌های دیجیتالی توانستند ضمن ارائه خدمات لازم به شهروندان، با نظارت بر فاصله‌گذاری اجتماعی و نیز قرنطینه خانگی، به‌مواجهه و مقابله با شیوع این بیماری بپردازند. در این حین، نقش فن‌آوری و توسعه شهرهای هوشمند متناسب با بحران بیماری‌های واگیردار بسیار پررنگ شد و موردتوجه دولت‌ها و جوامع گردید. نوع سیاست گذاری و برنامه‌ریزی در توسعه شهر هوشمند با توجه به شرایط محلی و منطقه‌ای هر شهر متفاوت بوده و شهرداری‌ها می‌توانند از این فرصت بیشترین استفاده برده و بیشترین تغییرات را متناسب با اهداف مدیریت شهری و سازگار با نیاز مردم و نهادهای فن‌آورانه ایجاد نمایند. در این مطالعه سعی بر آن شد تا با جمع‌آوری نظرات و تجربیات ملی و بین‌المللی شاخص‌های اثرگذار بر نحوه سیاست‌گذاری برنامه‌های توسعه شهر هوشمند در تهران به‌منظور مدیریت و کنترل پاندمی بیماری‌های واگیردار مورد مطالعه قرار گیرد. برای این منظور 25 شاخص مختلف پیشنهاد و جهت مقایسه زوجی، 3 سناریوی اصلی بر اساس روش تحلیل سلسله مراتبی مورداستفاده قرار گرفتند. درمجموع نظرات 20 خبره در مدیریت شهری در شهرداری منطقه 16 تهران جمع‌آوری و مورداستفاده قرار گرفت. طبق نتایج سناریوی پیشنهادی دوم به‌عنوان گزینه برتر با امتیاز نهایی 0.423 انتخاب شد که جزئیات و میزان اثرگذاری هر شاخص بر هر معیار و سایر معیارها مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. همچنین در انتها راهکارهایی برای توسعه شهر هوشمند در تهران بر اساس نتایج و شاخص‌های پیشنهادی ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها


1.    Yin, C., et al., A literature survey on smart cities. Sci. China Inf. Sci., 2015. 58(10): p. 1-18. doi: 10.1007/s11432-015-5397-4
2. Kunzmann, K.R., Smart Cities After Covid-19: Ten Narratives. disP-The Planning Review, 2020. 56(2): p. 20-31. Doi:10.1080/02513625.2020.1794120
3.    Inn, T.L., Smart city technologies take on COVID-19. World Health, 2020. 841.
4.    Mouratidis, K., How COVID-19 reshaped quality of life in cities: A synthesis and implications for urban planning. Land Use Policy, 2021. 111: p. 105772. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105772
5.    Sharifi, A. and A.R. Khavarian-Garmsir, The COVID-19 pandemic: Impacts on cities and major lessons for urban planning, design, and management. Science of The Total Environment, 2020: p. 142391. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.142391
6.    Das, D. and J. Zhang, Pandemic in a smart city: Singapore’s COVID-19 management through technology & society. Urban Geography, 2021. 42(3): p. 408-416. https://doi.org/10.1080/02723638.2020.1807168
7.    شاکری، ی.، کنکاشی بر فرصت ها و چالش های بیماری کرونا در محیط های شهری، دومین کنفرانس ملی مدیریت شهری، شهرسازی و معماری. 1399.
8.    Anand, A., et al., Evaluation of sustainability indicators in smart cities for India using MCDM approach. Energy Procedia, 2017. 141: p. 211-215. https://doi.org/10.1016/j.egypro.2017.11.094
9.    Zhu, S., D. Li, and H. Feng, Is smart city resilient? Evidence from China. Sustainable Cities and Society, 2019. 50: p. 101636. https://doi.org/10.1016/j.scs.2019.101636
10. Du, F., L. Zhang, and F. Du. Smart City Evaluation Index System: Based on AHP Method. in International conference on Big Data Analytics for Cyber-Physical-Systems. 2020. Springer. DOI: 10.1007/978-981-33-4572-0_81
11. شعبانی سیچانی، ن. و م. یزدانی، شهر و سلامت حمل ونقل در دوره ی ویروس کرونا, اولین همایش ملی تولید دانش سلامتی در مواجهه با کرونا و حکمرانی در جهان پسا کرونا. 1399.
12. جوان، ز. و ح. عامری سیاهویی، تاثیر بیماری کرونا بر روند تغییر سبک معماری و شهرسازی معاصر کلان شهرها(نمونه موردی تهران)، پنجمین همایش بین المللی عمران، معماری و شهر سبز پایدار. 1399.
13. پوراحمد و همکاران، شهر هوشمند: تبیین ضرورت ها و الزامات شهر تهران برای هوشمندی. نگرش های نو در جغرافیای انسانی (جعرافیای انسانی)، 1397. 10(2).
14. مشکینی، ا. و همکاران، تبیین راهبرد رشد هوشمند شهری در منطقه 19 کلان شهر تهران. هویت شهر، 1393. 8(20).
15. فرجی, ا., ز. یوسفی و م. علیان, تحلیل الگوهای رشد شهری با تأکید بر نظریه رشد هوشمند، مطالعه موردی، منطقه 22 کلان شهر تهران. معماری و شهرسازی پایدار, 1397، 6(1).
16. کنعانی مقدم, ث., و همکاران، تبیین رویکرد برنامه ریزی کاربری زمین شهری در شهر هوشمند با استفاده از روش پرامتی ( مطالعه موردی: منطقه 22 شهرداری شهر تهران). شهر ایمن, 1398، 6(2).
17. آزارش, م.ج., ارزیابی و تحلیل ارتقای کیفیت خدمات مدیریت شهری براساس زیرساخت های شهر هوشمند: مطالعه موردی: منطقه 13 شهرداری تهران, هفتمین کنفرانس ملی فناوری های نوین در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی. 1399.
18. Saaty, T.L., Decision making—the analytic hierarchy and network processes (AHP/ANP). Journal of systems science and systems engineering, 2004, 13, p. 1-35. https://doi.org/10.1007/s11518-006-0151-5
19. Vahidi, H., et al., Fuzzy Analytical Hierarchy Process Disposal Method Selection for an Industrial State; Case Study Charmshahr. Arabian Journal for Science & Engineering (Springer Science & Business Media BV), 2014. 39(2). https://doi.org/10.1007/s13369-013-0691-1.
20. Padash, A., Modeling of environmental impact assessment based on RIAM and TOPSIS for desalination and operating units. Environmental energy and economic research, 2017. 1(1): p. 75-88. DOI: 10.22097/eeer.2017.46458
21. Chen, C.-H., A novel multi-criteria decision-making model for building material supplier selection based on entropy-AHP weighted TOPSIS. Entropy, 2020. 22(2): p. 259. https://doi.org/10.3390/e22020259
22. Erdogan, S.A., J. Šaparauskas, and Z. Turskis, Decision making in construction management: AHP and expert choice approach. Procedia engineering, 2017. 172: p. 270-276. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2017.02.111
23. Chatterjee, P. and Ž. Stević, A two-phase fuzzy AHP-fuzzy TOPSIS model for supplier evaluation in manufacturing environment. Operational Research in Engineering Sciences: Theory and Applications, 2019. 2(1): p. 72-90.

  • تاریخ دریافت 25 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 24 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 03 خرداد 1402
  • تاریخ اولین انتشار 03 خرداد 1402
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1402