فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

ارزیابی و سنجش شکوفایی شهری با تاکید بر بعد محیط زیست مورد پژوهی: شهر بجنورد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران

چکیده
شکوفایی شهری از مفاهیم کلیدی در ادبیات نوین شهرسازی و توسعه پایدار، بیانگر توانایی یک شهر در دستیابی به تعادل میان ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، محیط‌زیستی و کالبدی است. رشد سریع جمعیت، تمرکز فعالیت‌های اقتصادی و افزایش تقاضا برای خدمات شهری موجب شده است که شهرها با چالش‌هایی در زمینه نابرابری، آلودگی، ضعف زیرساخت‌ها و کاهش کیفیت زندگی مواجه شوند. در چنین شرایطی، ارزیابی میزان شکوفایی شهری و شناسایی عوامل اثرگذار بر آن، ضرورتی اساسی برای مدیریت هوشمند شهری و تصمیم‌گیری‌های آینده‌نگرانه است.
شهر بجنورد طی سال‌های اخیر دستخوش تغییرات گسترده‌ای در ابعاد کالبدی و جمعیتی شده به‌گونه‌ای که چالش‌های متعدد در آن مانع دستیابی به شکوفایی شده‌اند. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسی و ارزیابی سطح شکوفایی شهر بجنورد و تعیین میزان اهمیت هر یک از ابعاد و با تأکید ویژه بر بعد پایداری زیست‌محیطی است.
پژوهش از نوع کاربردی است که با روش توصیفی–تحلیلی انجام گرفته است. اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه منابع اسنادی و پرسشنامه محقق‌ساخته بر اساس برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد در پنج بُعد شکوفایی (بهره‌وری، زیرساخت‌های شهری، کیفیت زندگی، عدالت و فراگیری اجتماعی، و پایداری زیست‌محیطی) تدوین گردید. جامعه آماری اساتید دانشگاه، مدیران و متخصصین شهر بجنورد هستند که با روش گلوله‌برفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و آزمون فریدمن جهت رتبه‌بندی مؤلفه‌های مؤثر استفاده گردید. نتایج نشان داد زیرساخت‌های شهری با میانگین رتبه ۴.۵۷ بیشترین تأثیر را در شکوفایی شهر دارد. ابعاد زیست‌محیطی و عدالت اجتماعی، کیفیت زندگی و بهره‌وری به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 25 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 02 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 23 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 18 مهر 1405
  • تاریخ اولین انتشار 25 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 25 مهر 1405