این پژوهش با هدف ارزیابی و مقایسه آلودگی عناصر سنگین در خاک‌های شهرستان چادگان (استان اصفهان) و شهرستان الیگودرز (استان لرستان) انجام شده است. هر دو منطقه در پهنه ساختاری سنندج-سیرجان قرار دارند. تعداد ۱۲۸ نمونه از چادگان و ۱۰۰ نمونه از الیگودرز از عمق ۳۰ سانتی‌متری برداشت و با روش ICP-MS تجزیه شیمیایی شدند. شاخص‌های ژئوشیمیایی زمین‌انباشت (Igeo)، ضریب آلودگی (Cf)، شاخص بار آلودگی (PLI) و ضریب غنی‌شدگی (EF) بر مبنای میانگین شیل جهانی محاسبه گردید و تحلیل‌های آماری شامل همبستگی پیرسون، تحلیل خوشه‌ای و پردازش مکانی با روش کریجینگ در نرم‌افزار ArcGIS انجام شد. نتایج نشان داد که در چادگان شاخص PLI برای همه عناصر زیر یک است و آلودگی در سطح پایین تا متوسط قرار دارد. در مقابل، الیگودرز آلودگی معناداری در پنج عنصر نیکل (PLI=6.04)، کروم (PLI=4.45)، اسکاندیم (PLI=4.37)، کبالت (PLI=3.33) و سرب (PLI=2.36) نشان می‌دهد. کروم در هر دو منطقه بیشترین غلظت را داشته (چادگان: ۱۸۴ و الیگودرز: ۲۳۹ ppm) و ضریب غنی‌شدگی استثنایی روی در الیگودرز (EF=60.9) به فعالیت معدن سرب و روی گل‌زرد نسبت داده می‌شود. منشأ اصلی آلودگی در الیگودرز فعالیت‌های معدنی و دگرسانی هیدروترمال سنگ‌های دگرگونی، و در چادگان کارخانه سنگ‌شکن فاقد سیستم فیلتراسیون شناسایی شد. بر این اساس، پایش مستمر و نصب تجهیزات کنترل آلودگی در هر دو منطقه ضروری است.
