فصلنامه مدیریت محیط زیست شهری

توانایی گیاه نوک لک لکی در جذب سرب از خاک‌های آلوده به سرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
فعالیت‌های معدن‌کاوی و استخراج فلزات از عوامل عمده در آلودگی خاک‌ها هستند و عموما خاک‌های سطحی در اطراف معادن حاوی مقادیر بالایی از این فلزات هستند. هدف از انجام این تحقیق بررسی قابلیت جذب سرب توسط گیاه نوک لک لکی از خاک‌های آلوده به سرب می‌باشد. پس از شناسایی نمونه‌های گیاهی جمع آوری شده، نمونه‌ها جهت انجام آنالیزهای مربوطه آماده گردید. سپس مقدار عنصر سرب و pH اندازه‌گیری شد و توانایی نمونه‌های گیاهی برای جذب و تجمع سرب به وسیله محاسبه فاکتور تغلیظ زیستی (BCF) و فاکتور جابجایی (TF) بررسی گردید. بر اساس نتایج حاصله مقدار کل سرب در خاک محدوده‌ای از 377 تا 1250 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک می‌باشد. همچنین مشاهده می‌شود مقدار قابل تبادل عناصر سرب در خاک محدوده‌ای از 4 تا 15 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک می‌باشد. میانگین pH نمونه‌های خاک محدوده‌ای از 8/6 تا 1/7 تعیین شد. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین میانگین مقدار سرب در گیاه نوک لک لکی 1516 میلی‌گرم بر کیلوگرم در ریشه‌ها، 110 میلی‌گرم بر کیلوگرم در اندام‌های هوایی و 637 میلی‌گرم بر کیلوگرم در خاک وجود دارد. گیاهانی با فاکتور تغلیظ زیستی بیشتر از یک و فاکتور جابجایی کمتر از یک برای تثبیت گیاهی مناسب هستند . بررسی‌ها نشان داد که فاکتور تغلیظ زیستی در گیاه نوک لک لکی 3/2 و فاکتور انتقال 2/0 می‌باشد. بنابراین بر طبق نتایج گیاه BCF بیشتر از یک و TF کمتر از یک را نشان می‌دهد. لذا گیاه نوک لک لکی، گونه‌‌ای مناسب برای گیاه پالایی به صورت تثبیت گیاهی سرب می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


  • تاریخ دریافت 06 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 20 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 27 فروردین 1403
  • تاریخ اولین انتشار 27 فروردین 1403
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1403