Graduate University of Advanced Technology with association of Iranian Scientific Association of Health, Safety and Environment Journal of Urban Environmental Management 2981-0361 3 4 2025 12 22 Analysis of the impact of the quality of the urban environment on flood risk in District One Of Tehran Analysis of the impact of the quality of the urban environment on flood risk in District One Of Tehran 111 136 237499 10.48306/juem.2025.547092.1101 FA Fahimeh Madadi Department of Environmental Planning and Design, Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University Romina Sayahnia Department of Environmental Planning and Design, Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University Salma Ommi Department of Environmental Planning and Design, Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University Journal Article 2025 09 21 در دهه‌های اخیر خسارت‌های مالی و جانی ناشی از مخاطره سیل در شهرها افزایش یافته است که نوعی چالش برای برنامه ریزان محیط زیست شهری در برابر مخاطرات محسوب می‌شود. مناطق شهری به دلیل ساختار نفوذناپذیری زمین، تراکم ساختمان‌ها و تاسیسات و زیرساخت‌ها بیشتر در معرض آسیب سیل قرار دارند. هدف این پژوهش تحلیل کیفیت محیط زیست شهری ازمنظر مخاطره سیل در منطقه یک شهر تهران قرار گرفت. در این پژوهش پس از شناسایی شاخص‌های موثر در سیل و کیفیت محیط زیست شهری، نقشه خطرپذیری نواحی منطقه یک تهران بر اساس شاخص های فیزیکی و آسیب‌پذیری و در معرض خطر قرار گرفتن برآورد شد و ضرایب همبستگی و ارتباط زوجی بین پارامترها با بهره‌گیری از روش تحلیل عاملی با استفاده از نرم افزار SPSS و Minitab و مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد در بین نواحی 10گانه منطقه یک، نواحی 2 ،3، 6 ، 5 و 10 خطرپذیری بالا و ناحیه1،8،4 خطرپذیری پایین را دارا می باشند. تحلیل‌ها برای منطقه 1 تهران میزان همبستگی قوی پوشش گیاهی و شیب و ارتفاع و بافت فرسوده و کاربری مسکونی را با خطرپذیری سیل به ویژه در نواحی 1و 7 و 8 نشان می‌دهد. همچنین افزایش طول راه‌ها و واحدهای خدماتی در نواحی خطرپذیر 3 و 6 به عنوان عامل کاهنده خطرپذیری نشان داده شده است. از این رو انجام چنین مطالعاتی در زمینه شناسایی عوامل خطرپذیری و میزان تاثیر آنها در سایر مناطق شهری برای تعیین الویت اقدامات به منظور کاهش پیامدهای ناشی از مخاطرات طبیعی ضروری به نظر میرسد. در دهه‌های اخیر خسارت‌های مالی و جانی ناشی از مخاطره سیل در شهرها افزایش یافته است که نوعی چالش برای برنامه ریزان محیط زیست شهری در برابر مخاطرات محسوب می‌شود. مناطق شهری به دلیل ساختار نفوذناپذیری زمین، تراکم ساختمان‌ها و تاسیسات و زیرساخت‌ها بیشتر در معرض آسیب سیل قرار دارند. هدف این پژوهش تحلیل کیفیت محیط زیست شهری ازمنظر مخاطره سیل در منطقه یک شهر تهران قرار گرفت. در این پژوهش پس از شناسایی شاخص‌های موثر در سیل و کیفیت محیط زیست شهری، نقشه خطرپذیری نواحی منطقه یک تهران بر اساس شاخص های فیزیکی و آسیب‌پذیری و در معرض خطر قرار گرفتن برآورد شد و ضرایب همبستگی و ارتباط زوجی بین پارامترها با بهره‌گیری از روش تحلیل عاملی با استفاده از نرم افزار SPSS و Minitab و مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد در بین نواحی 10گانه منطقه یک، نواحی 2 ،3، 6 ، 5 و 10 خطرپذیری بالا و ناحیه1،8،4 خطرپذیری پایین را دارا می باشند. تحلیل‌ها برای منطقه 1 تهران میزان همبستگی قوی پوشش گیاهی و شیب و ارتفاع و بافت فرسوده و کاربری مسکونی را با خطرپذیری سیل به ویژه در نواحی 1و 7 و 8 نشان می‌دهد. همچنین افزایش طول راه‌ها و واحدهای خدماتی در نواحی خطرپذیر 3 و 6 به عنوان عامل کاهنده خطرپذیری نشان داده شده است. از این رو انجام چنین مطالعاتی در زمینه شناسایی عوامل خطرپذیری و میزان تاثیر آنها در سایر مناطق شهری برای تعیین الویت اقدامات به منظور کاهش پیامدهای ناشی از مخاطرات طبیعی ضروری به نظر میرسد. https://jumee.kgut.ac.ir/article_237499_f289d733984a704452fe1b81c1e21c69.pdf