Analysis of the impact of the quality of the urban environment on flood risk in District One Of Tehran
Volume 3, Issue 4, Winter 2026, Pages 111-136
https://doi.org/10.48306/juem.2025.547092.1101
Fahimeh Madadi, Romina Sayahnia, Salma Ommi
Abstract در دهههای اخیر خسارتهای مالی و جانی ناشی از مخاطره سیل در شهرها افزایش یافته است که نوعی چالش برای برنامه ریزان محیط زیست شهری در برابر مخاطرات محسوب میشود. مناطق شهری به دلیل ساختار نفوذناپذیری زمین، تراکم ساختمانها و تاسیسات و زیرساختها بیشتر در معرض آسیب سیل قرار دارند. هدف این پژوهش تحلیل کیفیت محیط زیست شهری ازمنظر مخاطره سیل در منطقه یک شهر تهران قرار گرفت. در این پژوهش پس از شناسایی شاخصهای موثر در سیل و کیفیت محیط زیست شهری، نقشه خطرپذیری نواحی منطقه یک تهران بر اساس شاخص های فیزیکی و آسیبپذیری و در معرض خطر قرار گرفتن برآورد شد و ضرایب همبستگی و ارتباط زوجی بین پارامترها با بهرهگیری از روش تحلیل عاملی با استفاده از نرم افزار SPSS و Minitab و مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها نشان میدهد در بین نواحی 10گانه منطقه یک، نواحی 2 ،3، 6 ، 5 و 10 خطرپذیری بالا و ناحیه1،8،4 خطرپذیری پایین را دارا می باشند. تحلیلها برای منطقه 1 تهران میزان همبستگی قوی پوشش گیاهی و شیب و ارتفاع و بافت فرسوده و کاربری مسکونی را با خطرپذیری سیل به ویژه در نواحی 1و 7 و 8 نشان میدهد. همچنین افزایش طول راهها و واحدهای خدماتی در نواحی خطرپذیر 3 و 6 به عنوان عامل کاهنده خطرپذیری نشان داده شده است. از این رو انجام چنین مطالعاتی در زمینه شناسایی عوامل خطرپذیری و میزان تاثیر آنها در سایر مناطق شهری برای تعیین الویت اقدامات به منظور کاهش پیامدهای ناشی از مخاطرات طبیعی ضروری به نظر میرسد.